شفافیت در قلب سیاست‌گذاری بانکی: پیروزی در دیوان عدالت اداری برای انتشار آیین‌نامه‌های داخلی

همیشه معتقدم برای درست کار کردن، اول از همه باید قواعد بازی و اصول اساسی آن حوزه را بدانیم.

مدتی پیش، برای درک بهتر چارچوب‌های تصمیم‌گیری در نهاد سیاست‌گذار بانکی کشور، به دنبال مطالعه متن کامل آیین‌نامه داخلی هیأت عالی بانک مرکزی بودم. اما متوجه شدم که این سند جایی منتشر نشده است.

زمانی که از طریق سامانه دسترسی آزاد به اطلاعات درخواست انتشار این آیین‌نامه را ثبت کردم، بانک مرکزی بدون ارائه دلیل منطقی یا مستندات قانونی از افشای آن خودداری کرد. این موضوع برایم به یک دغدغه تبدیل شد؛ چرا سندی که صرفاً یک آیین‌نامه داخلی است و قاعدتاً نباید اسرار حاکمیتی محسوب شود، باید از دسترس فعالان این حوزه دور بماند؟

چون پاسخ قانع‌کننده‌ای نگرفتم، تصمیم گرفتم موضوع را از طریق دیوان عدالت اداری پیگیری کنم. هدفم صرفاً رسیدن به پاسخی روشن برای یک خواسته ساده و منطقی بود.

امروز رأی شعبه ۳۵ دیوان عدالت اداری به دستم رسید. قاضی محترم در این دادنامه به درستی به ماده ۱۱ قانون بانک مرکزی اشاره کرده‌اند که می‌گوید: «اصل در مذاکرات و مصوبات هیأت عالی... غیرمحرمانه بودن و انتشار عمومی آنهاست». از آنجا که هیچ درخواست رسمی برای محرمانه تلقی شدن این آیین‌نامه ثبت نشده بود، دیوان حکم به ورود شکایت و الزام بانک به انتشار این سند داد.

این تجربه را اینجا به اشتراک گذاشتم تا بگویم گاهی پیگیری‌های ساده و قانونیِ ما برای شفافیت، می‌تواند به روشن شدن قواعد و مقررات پنهان کمک کند تا همه بتوانیم در فضای شفاف‌تری فعالیت کنیم.